Lüks ürünler pazarında dünyanın en büyük grubu kim, biliyor musunuz? Christian Dior, Louis Vuitton, Sephora, Tiffany gibi muhtemelen pek çoğunu duyduğunuz tam 75 markadan oluşan LVMH.
Meraktan LVMH’nin online sertifika programına katıldım. Aslında amacım pazarlama ve müşteri bağlılığını öğrenmekti ama yolda kurumun başka stratejilerini de öğrenmek durumunda kaldım. Çok enteresan bilgilere de denk geldim tabii. Mesela Paris’teki Le Bon Marché’nin dünyadaki ilk department store olduğunu, ilk sabit fiyatlı ürün satan mağaza olduğunu, yani etiket kavramının ilk bu mağazada ortaya çıktığını… Benim halimden meraklılar anlar. Ne hikâyelerin yanından öylece, bilmeden geçip gidiyoruz; ne fena, değil mi?

En uzun anlattıkları alanlardan biri de sürdürülebilirlikti; çok güzel örnekler de vardı. Mesela “sleeping materials/uyuyan malzemeler”in markalar arasında paylaşılarak değerlendirilmesi üzerine bir sistem kurmuşlar. Sonra birden bir slayt açıldı: “Sıra sizde, hadi önerilerinizi yazın.” Başladım aklıma gelenleri yazmaya. Yazarken fark ettim ki en büyük esin kaynağım Eileen Fisher.
Benim “love mark”ım Eileen Fisher. Değerleri yalnızca anlattıklarında değil; tasarımlarında, üretim anlayışında ve kıyafetlere verdikleri ikinci hayatta da görülüyor. Sonra dedim ki, ben bunu blogumda anlatmalıyım.
Eileen Fisher bir Amerikan markası; 1984 yılında kurulmuş. Eileen Fisher Japonya’da kimonodan etkilenmiş ve “Ben nasıl giyinmeyi daha kolay hâle getirebilirim?” diye düşünmüş. Şu linkte kendisini anlattığı harika bir video ve markanın hikâyesi var: https://www.eileenfisher.com/our-brand.html. Mottosu: “Basit bir gardırop, sürdürülebilir bir hayat.”

Gmail’imde arattığımda bulduğum en eski Eileen Fisher alışverişim 2017’de. Ama daha önceki yıllardan da birkaç parçam var ve hepsi hâlâ gardırobumda. Çünkü Eileen Fisher’in “stretch crepe/esnek krep” kumaşı eskimiyor. Esnek bir kumaş; yıkanabiliyor, kırışmıyor, bozulmuyor, gevşemiyor, ütü istemiyor. Mucize gibi bir şey. Eileen Fisher bu kumaşı senelerdir kullanıyor ve senelerdir modellerini çok az değiştirdiği pantolonlar üretiyor. Daha fazlasını satmak için sürekli model ve kumaş değiştirmek yerine temel ürünlerini koruyor. Sürdürülebilirlik öncelikle ürünün kullanım ömrünü uzatmaksa, Eileen Fisher tam da bunu yapıyor.
Asıl hayranlık duyduğum proje ise Renew projesi. 2009’dan beri süren projede Eileen Fisher, “Kıyafetlerimizi geri istiyoruz” sloganıyla kullanılmış kıyafetleri mağazalara geri topluyor. Bu kıyafetler kullanılabilir durumdaysa olduğu gibi ya da tadilatla yeniden satışa sunuluyor; bazıları da başka formlara dönüştürülerek Renew koleksiyonu altında müşterilerle buluşuyor. 2023’te programın topladığı kıyafet sayısı iki milyona ulaştı. Bunların bir milyonu yeniden satıldı, bağışlandı ya da yeni tasarımlara dönüştürüldü. Ayrıntılı bilgiyi https://www.eileenfisher.com/a-sustainable-life/journal/sustainability/renew-program-reaches-2-million-garments.html adresinde bulabilirsiniz.

Yani evet, bütün markalar “Elektriği daha az kullandık, plastiği daha da azalttık,” diyor. Ama satışları patlatma baskısı olmadan, gerçekten dünyayı düşünerek üretim yapmak nasıl olurdu sorusunun cevabının Eileen Fisher olabileceğini düşünüyorum. 50 mağaza ve 500 department store aracılığıyla müşterileriyle buluşan markanın 700 civarı çalışanı var. Tertemiz bir büyüme; hırsla değil, değerlerle örülmüş bir marka.
Benim çok beğendiğim bir özellikleri daha var: Koleksiyonlarını klasik bedenlerin yanı sıra hem petite/minyon hem de büyük beden seçenekleriyle üretiyorlar. Kadınlara bedenleriyle barışık olma konusunda da inanılmaz destek oluyorlar.
Sürdürülebilirlik ve topluma fayda dendiğinde ezber cümlelerin ve dar alanda kısa paslaşmaların dışına çıkmak çok mümkün. Yeni nesil bir noktada tercihlerini, benim seçtiğim için gurur duyduğum Eileen Fisher gibi markalara çevirecek. Umarım biz de daha çok Eileen Fisher görürüz.
Ve sadece Amerika’da bulunduğunuz için çok üzgünüm, Eileen Fisher!